Xuất xứ tên gọi Vũng Liêm của Tỉnh Vĩnh Long - Hội Hướng Dẫn Viên Du Lịch

Hội Hướng Dẫn Viên Du Lịch

Bản tin hướng dẫn viên du lịch Việt Nam

Đặt Quảng Cáo

test banner

Post Top Ad

Responsive Ads Here

Xuất xứ tên gọi Vũng Liêm của Tỉnh Vĩnh Long

Share This

Xuất xứ tên gọi Vũng Liêm của Tỉnh Vĩnh Long

Nhắc đến địa danh Vũng Liêm (tỉnh Vĩnh Long), người ta thường nghĩ ngay đến trận đánh Cầu Vông nổi danh trong lịch sử và đây cũng chính là cách lý giải về tên gọi Vũng Liêm. Tuy nhiên, lần giở những trang tư liệu cho thấy xuất xứ của từ “Vũng Liêm” còn nhiều điều cần xem xét lại…
“Vũng Liêm” là một vũng linh thiêng?
Chuyện kể rằng, sau khi thực dân Pháp đánh chiếm Vĩnh Long lần thứ 2 năm 1867, lòng dân căm phẫn vô cùng. Cách vàm sông Cổ Chiên chừng 4km, ông Lê Cẩn - nguyên là quan võ - và Nguyễn Giao đứng lên kháng Pháp. Trận đánh vào dinh quận của giặc do Phó Mai - thuộc hạ của 2 ông chỉ huy - giết được tên chủ quận Thực và 6 thuộc cấp. Sau sự kiện, thực dân Pháp cử Đốc phủ sứ Tôn Thọ Tường về trấn nhậm vùng đất này. Ngày 15.2.1872, Lê Cẩn bày mưu và giết chết tên Tham biện của Pháp ở Vĩnh Long là Alix Salicetti (dân gian Vĩnh Long quen gọi là tên Bồi Xê). Trong trận này, Lê Cẩn và tên Bồi Xê ôm vật nhau, rớt xuống sông và chết. Sau thảm bại, Pháp cử tên Việt gian Trần Bá Lộc - một tên đại gian ác - đem lính về tàn sát dân chúng, máu nhuộm khắp nơi, xác của dân chúng bị vùi xuống một cái đầm. Truyền thuyết thuật lại rằng, vùng ấy trở nên linh thiêng với tiếng kêu khóc của những oan hồn, đêm đêm vọng về phẫn uất. Cũng từ đó người ta gọi nơi này là Vũng Linh (một cái vũng linh thiêng), về sau gọi trại âm thành Vũng Liêm cho đến ngày nay...
“Vũng Liêm” trong sử sách
Tuy nhiên, lần giở những trang tư liệu cho thấy cách lý giải trong dân gian bộc lộ nhiều nghi vấn. Tác giả Đinh Kim Phúc trong bài viết “Khởi Nghĩa Láng Thé (Vũng Liêm - Vĩnh Long) năm 1872 : Những vấn đề tồn nghi” đã dẫn một đoạn trong bộ sử của Triều Nguyễn “Khâm định Đại Nam Hội điển sự lệ”: “Năm thứ 11, chuẩn y lời tâu cho chi nhánh song Hải Đông ở trấn ấy từ cửa biển Ba Lầy đến những chỗ có nghề đánh cá như: Mỹ Mịch, Ba Thắc, Nội Giang, Ngoại Hải, Trúc Quỳ, Khẩn Để, Phao Võng, đều quy vào 1 sở tiền thuế là 790 quan;... lạch Gỗ Dầm Cần Thơ thong sang đến Giáp Nặc, từ Phiếm đến Mễ gồm 2 bên các sở tiền thuế 35 quan; lạch Mục Phát Trà Vinh tiền thuế 390 quan, sở Lang Thiết gồm các bào xác xảo 360 quan; về lạch cá từ Cổ Trinh thong sang Cái Hồng, gò An, Vịnh Liêm, Lãng The, và Cổ Chọn, cái Bãi, cái Tiêu, Thị Luận, cái Thảm, cái Lãng và cái Chác, quy về 1 sở tiền là 209 quan; lạch cái Cá ở Mỹ Long Bàng Côn 20 quan; lạch Ba Tri thuộc Mỹ Long 35 quan...”. Có thể thấy, địa danh “Vịnh Liêm” đã xuất hiện trong sử sách Triều Nguyễn muộn nhất là vào năm 1829 (Năm Minh Mạng thứ 10).
Ngoài ra, trong tác phẩm “Gia Định thành thông chí” của Trịnh Hoài Đức có đoạn: “An Phú là tên thôn, tục gọi là Vũng Liêm. Sông rộng 18 tầm, sâu 8 tầm, ở bờ phía tây sông lớn Long Hồ. Chảy qua hướng tây bắc 2 dặm có chợ nhỏ; 36 dặm đến ngã ba Khu Ân rồi hiệp lưu với sông Kiên Thắng. Nơi đây, người Việt và người Thổ chung sống với nhau, họ chuyên nghề làm ruộng, phát cỏ cấy mạ và đắp đập bắt cá, dùng sức ít mà được lợi nhiều, làm lụng, nghỉ ngơi tùy lúc nhưng không ăn chơi, rảnh rỗi”. “Gia Định thành thông chí” viết trước năm 1825 (năm mất của Trịnh Hoài Đức). Vậy có thể khẳng định, tên gọi Vũng Liêm đã có từ trước trận đánh Cầu Vông rất lâu.
Theo Di cảo của Trương Vĩnh Ký, tên gọi Vũng Liêm có thể được đọc trại âm từ một từ tiếng Khmer là: Combongling. Combong là từ chỉ một khu vực chứa nước, có thể là bến, bãi, vũng hoặc rộng hơn là một con sông, và ở đây được hiểu là “vũng”. Từ “vũng” kết hợp với từ “ling” đọc là “vũng ling”, về sau trại âm thành Vũng Liêm.
Liên quan đến “trúc”?
Một cách giải thích khác cho rằng, tên gọi Vũng Liêm bắt nguồn từ lịch sử của vùng đất này. Theo đó, chữ “vũng” cũng được hiểu là một khu vực có nước, còn chữ “liêm” dịch theo chữ Hán có nghĩa là chỉ vật dụng làm bằng trúc (mành trúc che nắng cũng gọi là liêm). Ngày nay, ngay tại thị trấn Vũng Liêm vẫn còn một con rạch mang tên Rạch Trúc, và trong thị trấn cũng có một ấp mang tên này. Ngoài ra, ở Vũng Liêm có một làng nghề làm những vật dụng bằng trúc, hiện vẫn còn tồn tại và phát triển...

Lê Hùng Cường

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Post Bottom Ad

Responsive Ads Here

Pages